Dar Sokakta Vinç Çalışması Nasıl Planlanır?
Sokak genişliğini araç genişliğiyle karşılaştırmak yanlış ölçüm. Belirleyici olan destek ayakları açıldığında kaplanan alan.
Kısa cevap
Dar sokakta aracı durduran şey gövde genişliği değil, destek ayakları açıldığında kapladığı alan. Mobil vinç ve büyük sepetli platformlar ayaklarını açmadan yük kaldırmıyor; ayak açıklığı aracın kendi genişliğinin belirgin şekilde üstünde. Bu yüzden "araç sokağa giriyor" cümlesi tek başına hiçbir şey söylemiyor.
Yanlış ölçülen şey
Telefonda en sık duyduğumuz cümle şu: sokak dar ama kamyon giriyor. Doğru olabilir, yine de işi yapamayabiliriz. Vinç sokağa girmek için değil, orada durup yük kaldırmak için geliyor.
Yük kaldırılırken aracın ağırlık merkezi kayıyor. Devrilmeyi önleyen şey yanlara açılan destek ayakları; ayaklar açılmadan bom kaldırılmıyor. Yani sokağın araca değil, ayaklar açıkken kapladığı alana yetmesi gerekiyor.
Sepetli platformlarda da durum aynı, tek farkla: küçük sınıf platformlar 3,5 tonluk kamyonet üstünde olduğu için hem gövdeleri hem ayak açıklıkları küçük. Gaziantep'in eski mahalle dokusunda çalışabilen sınıf çoğunlukla bu.
Ayak açıklığı kısılırsa ne oluyor?
Bazı araçlarda ayaklar kademeli açılıyor. Sahada işe yarayan bir esneklik ama bedeli var: ayak açıklığı azaldıkça kaldırılabilen yük düşüyor. Aynı araç geniş sahada kaldırdığı yükü dar sokakta kaldıramayabiliyor.
Bu karar telefonda verilemiyor. Operatör sahada zemini, açıklığı ve yükün konumunu görüp yük tablosundan okuyor. Bize düşen, bu ihtimali baştan söylemek; araç geldikten sonra öğrenilecek bir şey değil.
Sokağın genişliği tek engel değil
Sahada işi durduran şey çoğu zaman sokağın kendisi olmuyor.
| Engel | Neden işi durdurur | Ne zaman fark edilir |
|---|---|---|
| Köşe dönüşü | Sokak yeterince geniş olsa da kavşak açıklığı aracın dönüş yarıçapına yetmeyebiliyor. | Araç sokağın başında, geri manevra tek seçenek |
| Üstteki kablo | Bom kablonun altından geçemiyorsa çalışma yapılamıyor; enerji kesintisi ayrı bir süreç. | Bom kaldırılırken |
| Saçak ve balkon | Aracın binaya yanaşma mesafesini büyütüyor, yani yatay erişim ihtiyacını artırıyor. | Araç yanaşırken |
| Park etmiş araçlar | Sokağın gerçek genişliğini gün içinde değiştiriyor; sabah çeken araç öğlen çekmiyor. | Çalışma saatinde |
| Zayıf zemin | Rögar kapağı, taze dolgu ve bodrum üstü ayak yükünü taşımayabiliyor. | Ayak basınç uygularken |
| Eğim | Yokuşta ayakların terazilenmesi daha geniş açıklık gerektiriyor. | Ayaklar açılırken |
Altı kalemin beşi sokağın genişliğiyle ilgisiz. Keşifte hepsine ayrı ayrı bakılıyor.
Sığmıyorsa üç seçenek kalıyor
Dar sokak işin yapılamayacağı anlamına gelmiyor. Sıra genelde şöyle işliyor.
1. Bir alt sınıf araç
Küçük sepetli platformlar 3,5 tonluk kamyonet üstünde çalışıyor; hem gövde hem ayak açıklığı küçük. Çalışma yüksekliğinden feragat ediliyor ama iş yapılıyor.
2. Sokağa girmeden çalışmak
Çift kırma bomlu hiyap, ana caddede durup bomu sokağın üzerinden ve binanın arkasına uzatabiliyor. Bomun kıvrılabilmesi burada belirleyici: düz teleskopik bom engelin arkasına dolanamıyor.
3. Aracı hiç sokmamak
Manlift kendi tekerlekleri üzerinde yürüyor. Kamyon sokağa girmiyor, platform içeri alınıyor. Personel çalışması gereken işlerde (cephe, tabela, bakım) çoğu zaman en pratik çözüm bu.
Aramadan önce dört ölçü
Bu dördü elinizdeyse aracı telefonda seçebiliyoruz. Metre yoksa adımlayın, yaklaşık değer de iş görüyor.
- Sokağın en dar noktası. Girişi değil, en dar yeri; araç orada duracak
- Köşe dönüşü. Aracın gireceği kavşağın açıklığı
- Üstteki engeller. Kablo, saçak, balkon, tente
- Zemin. Rögar kapağı, taze dolgu, bodrum veya kanalizasyon hattı var mı
Bunlara ek olarak iki şey daha işe yarıyor: aracın cepheye kaç metre yanaşabildiği ve işin yapılacağı saat. Park etmiş araçlar sokağın gerçek genişliğini gün içinde değiştiriyor; sabah boş olan yer öğlen dolu olabiliyor.
En kolayı sokağın fotoğrafını WhatsApp'tan göndermek. Sokağın başından çekilmiş tek kare, ölçülerin çoğunu birden gösteriyor.
Kararı birlikte verelim.
İşi anlatın ya da sahanın fotoğrafını gönderin, uygun aracı biz seçelim.
Sık sorulanlar
Sokağım dar, vinç girebilir mi?
Sokak genişliğini araç genişliğiyle karşılaştırmak yanlış ölçüm. Mobil vinç ve büyük platformlar destek ayaklarını açmadan yük kaldıramıyor; ayak açıklığı aracın kendi genişliğinin belirgin şekilde üstünde. Sokağın en dar noktasını ölçüp söyleyin, sığıp sığmadığını biz hesaplayalım.
Ayaklar tam açılmazsa olmaz mı?
Bazı araçlarda ayaklar kademeli açılıyor ve kısmi açıklıkta da çalışılabiliyor. Ama bunun bedeli var: ayak açıklığı azaldıkça vincin kaldırabileceği yük düşüyor. Yani dar sokakta aynı araç, geniş sahada kaldırdığı yükü kaldıramayabiliyor. Bunu operatör sahada karar veriyor, telefonda söz veremeyiz.
Sokağa hiç giremiyorsa ne yapılır?
Üç yol var. Birincisi daha küçük sınıf araç: 3,5 tonluk kamyonet üstü platformlar çoğu dar sokağa giriyor. İkincisi hiyap: çift kırma bomu olan modeller sokağın girişinden veya ana caddeden bomu uzatıp binanın arkasına ulaşabiliyor. Üçüncüsü manlift: aracı sokağa hiç sokmadan, kendi tekerlekleriyle yürüyen platformu içeri almak.
Üstteki elektrik kablosu sorun olur mu?
Sahada en çok işi durduran kalem bu. Bom kablonun altından geçemiyorsa çalışma yapılamıyor ve enerji hattının kesilmesi ayrı bir süreç. Keşifte yukarı bakmanın sebebi bu: kablo, saçak, balkon ve tente sokağın görünen genişliğinden bağımsız olarak işi iptal ettirebiliyor.
Zemin çökerse sorumluluk kimde?
Zeminin altında ne olduğunu bilen taraf saha sahibidir. Rögar kapağı, yeni doldurulmuş hendek, bodrum veya kanalizasyon hattı varsa bunu önceden söyleyin. Biz ayak altına yük dağıtıcı plaka koyuyoruz ama plaka bilinmeyen bir boşluğu telafi etmiyor.